Rośnie wszędzie, a ma więcej witaminy C niż cytryna. Polacy mijają go, choć można zbierać za darmo
Tę roślinkę można spotkać w ogrodzie, na łące i w lesie. Choć po roztarciu pachnie czosnkiem, smak ma lekko gorzki i rzodkiewkowy. To dlatego, że nie jest rośliną cebulową, tylko krzyżową – jak kapusta, rzodkiew czy chrzan. Czosnaczek pospolity (Alliaria petiolata lub A. officinalis) jest jednym z pierwszych dzikich ziół wiosennych i pysznym dodatkiem do past i sałatek. Zbieram go jednak nie tylko dla smaku, bo ma też sporo witamin i cenne właściwości.
Kiedy zbierać czosnaczek pospolity?
Zależnie od pogody pierwsze listki można znaleźć już w marcu, a w kwietniu zbierać je masowo. Najlepiej zrywać te przyziemne zanim jeszcze pojawią się dalsze. Są bardziej okrągłe i karbowane na brzegach, a w smaku delikatne. Starsze listki o trójkątnym kształcie i ostrych ząbkach mają już więcej goryczy, a mniej aromatu. Bardziej polecane są wtedy młode wierzchołki pędów i kwiaty, ale na samym początki kwitnienia.
Czosnaczka nie suszy się, tylko je na świeżo wkrótce po zerwaniu, ewentualnie zamraża. Można przyrządzać go wtedy jak szpinak, dusząc z cebulką i zabielając śmietaną. Da się także zamienić w pyszny farsz do naleśników. Nie lubi jednak gotowania, dlatego obróbkę ciepłem skracam do minimum.
Jak jeść czosnaczek pospolity?
Najlepiej sprawdza się na surowo, na przykład jako baza pesto albo dodatek do ziołowego sosu, smarowidła z awokado czy pasty twarogowej do pieczywa. Kilka sztuk można ponadto położyć na kanapce jak sałatę.
Lubię też dorzucić garść ziela do sałatki, gdzie podkręca delikatne hodowlane liście i wiosenne warzywa. Pasuje do ziemniaków zamiast natki i szczypiorku, gdzie świetnie łączy się z masłem. Podkręca również surówkę z młodej kapusty, zwłaszcza przy braku intensywnej cebuli.
Na co pomaga czosnaczek pospolity?
Ziele jest skarbnicą witaminy C. Jak podaje znany fitoterapeuta dr Henryk Różański, w porcji 100 g może zapewniać 190-400 mg tego składnika, nawet 2-4 razy więcej niż wynosi dzienna norma. Jednocześnie to bogate źródło prowitaminy A, czyli beta-karotenu. Może mieć przy tym nawet 8,6-19 tys. j.m. (nawet 6-9 razy więcej niż dobowe minimum).
Czosnaczek jest ponadto bogaty w antyoksydanty i inne biologicznie aktywne związki, które mają właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze. Kuracja tą rośliną działa żółciopędnie, moczopędnie i rozkurczowo. Może obniżać wysokie ciśnienie krwi i poprawiać lipidogram, a także usprawnić odtruwanie organizm z toksyn.
FAQ – najczęstsze pytania o czosnaczek pospolity
Jak smakuje czosnaczek pospolity i w jaki sposób najlepiej go przyrządzić?
Roślina ta po roztarciu pachnie czosnkiem, jednak w smaku jest lekko gorzka i rzodkiewkowa. Najlepiej spożywać ją na surowo, bo podczas podgrzewania traci swoje walory. Czosnaczek świetnie sprawdza się jako jarzynka, farsz do ziemniaków, baza pesto, dodatek do past, sałatek i surówek, a także aromatyczne wykończenie potraw z ziemniaków.
Kiedy jest najlepszy czas na zbiór czosnaczka i które części rośliny wybierać?
Pierwsze listki pojawiają się już w marcu, a masowy zbiór przypada na kwiecień. Najsmaczniejsze i najbardziej delikatne są młode, przyziemne liście o okrągłym kształcie. Gdy roślina wypuści trójkątne liście i kwiaty, jest już bardziej gorzka. Wtedy najlepiej zbierać młode wierzchołki pędów i kwiaty na samym początku kwitnienia.
Na co pomaga czosnaczek pospolity i jakie ma wartości odżywcze?
Czosnaczek to wyjątkowo bogate źródło witaminy C oraz prowitaminy A (beta-karotenu), których w 100-gramowej porcji dostarcza znacznie więcej niż dzienne normy spożycia. Wykazuje właściwości antybakteryjne, przeciwgrzybicze i antyoksydacyjne. Regularne spożywanie tej rośliny może wspierać odtruwanie organizmu, pomagać w obniżaniu ciśnienia krwi, poprawiać lipidogram oraz działać moczopędnie i żółciopędnie.